Nieuwe Europese machineverordening vanaf 2027: wat verandert er voor kranen en bouwliften?

Wat verandert er vanaf 2027?

De nieuwe Europese machineverordening heeft als doel de veiligheid van machines verder te verbeteren en de regelgeving binnen Europa te harmoniseren. Daarbij wordt meer rekening gehouden met moderne technologieën, zoals digitale besturingen, software en geautomatiseerde veiligheidssystemen.

De belangrijkste veranderingen zijn:

• Meer aandacht voor digitale veiligheid: ook software en digitale besturingssystemen die een invloed hebben op de veiligheid van een machine vallen expliciet onder de regelgeving.
• Duidelijkere regels bij ingrijpende aanpassingen: wie een bestaande machine grondig wijzigt op een manier die nieuwe veiligheidsrisico's creëert, kan als fabrikant van die gewijzigde machine worden beschouwd en bijkomende verplichtingen krijgen.
• Digitale handleidingen: fabrikanten mogen gebruiksaanwijzingen en conformiteitsdocumenten onder bepaalde voorwaarden digitaal aanbieden.
• Aangepaste conformiteitsprocedures: voor bepaalde machinecategorieën met hogere risico's gelden specifieke beoordelingsprocedures.

Wat betekent dit voor torenkranen en snelmontagekranen?

Voor torenkranen en snelmontagekranen blijven stabiliteit, hefvermogen, lastbeveiliging en een veilige bediening essentieel. Deze veiligheidsvereisten bestaan vandaag al, maar de nieuwe machineverordening besteedt daarnaast uitdrukkelijk aandacht aan de veiligheid van elektronische en digitale systemen.

Moderne kranen zijn steeds vaker uitgerust met geavanceerde besturingen, sensoren en elektronische veiligheidssystemen. Denk bijvoorbeeld aan systemen die gevaarlijke bewegingen helpen voorkomen of de kraanbediening ondersteunen.

Vanaf 2027 moeten nieuwe machines die onder de verordening op de Europese markt worden gebracht aan de toepasselijke eisen voldoen, ook op het vlak van veiligheidsgerelateerde software en bescherming tegen digitale manipulatie.

Ook bij ingrijpende aanpassingen aan bestaande kranen is voorzichtigheid geboden. Een wijziging aan een besturingssysteem of veiligheidsfunctie kan, afhankelijk van de gevolgen voor de machineveiligheid, bijkomende conformiteitsverplichtingen met zich meebrengen.

Extra aandacht voor bouwliften en personenvervoer

Ook voor bouwliften is de nieuwe regelgeving relevant, zeker wanneer ze worden ingezet voor het vervoer van personen en materialen.

Bij bouwliften, zoals de GEDA Z/ZP-modellen, staan een veilige toegang, valbeveiliging, overbelastingsbeveiliging en een betrouwbare bediening centraal.

Voor machines die personen of personen en goederen over een hoogte van meer dan drie meter heffen, voorziet de Europese regelgeving specifieke conformiteitsprocedures. Afhankelijk van de toegepaste technische normen kan daarbij een beoordeling door een aangemelde instantie nodig zijn.

Het blijft bovendien belangrijk om een duidelijk onderscheid te maken tussen bouwliften die uitsluitend materialen mogen vervoeren en bouwliften die ook geschikt en toegelaten zijn voor personenvervoer.

Mag je bestaande kranen en machines blijven gebruiken na 2027?

Ja. De nieuwe wetgeving betekent niet dat bestaande machines automatisch vervangen of opnieuw CE-gecertificeerd moeten worden.

Machines die vóór 20 januari 2027 correct volgens de huidige regelgeving op de Europese markt zijn gebracht, mogen in principe verder gebruikt en verhandeld worden.

Dat geldt dus ook voor bestaande torenkranen, snelmontagekranen, telescoopkranen en bouwliften.

Uiteraard moeten deze machines veilig blijven functioneren en moeten de bestaande verplichtingen rond onderhoud, controles en keuringen worden nageleefd.

Bij een ingrijpende wijziging die de veiligheid van de machine beïnvloedt, kan wel een nieuwe conformiteitsbeoordeling noodzakelijk zijn.

Veranderen ook de verplichte keuringen van kranen?

De Europese machineverordening regelt in de eerste plaats de veiligheidseisen voor machines die op de markt worden gebracht of in gebruik worden genomen. Ze vervangt niet de Belgische voorschriften rond het veilig gebruik en de periodieke keuring van hijs- en hefwerktuigen.

Voor Belgische werven blijven de bestaande verplichtingen gelden, waaronder:

• Keuring vóór ingebruikname door een erkende externe dienst voor technische controles (EDTC), wanneer wettelijk vereist.
• Periodieke controles van veiligheidskritische onderdelen van hijs- en hefwerktuigen, doorgaans om de drie maanden.
• Een grondige periodieke controle van de betrokken hefwerktuigen, minstens jaarlijks.
• Correct onderhoud en gebruik volgens de voorschriften van de fabrikant.

Verhelst Machines helpt je veilig naar 2027

Of je nu werkt met een WOLFF-torenkraan, een Condecta- of FM Gru-snelmontagekraan, een GEDA-bouwlift of een telescoopkraan: veiligheid en betrouwbaarheid blijven de basis van ieder bouwproject.

Bij Verhelst Machines kan je rekenen op professionele begeleiding bij de keuze van de juiste machine, de montage en demontage, het onderhoud en de organisatie van de nodige keuringen.

Vragen over jouw huidige machines of plannen om in 2027 te investeren in een nieuwe kraan of bouwlift?

Neem contact op met Verhelst Machines en ontdek hoe wij jouw projecten veilig en efficiënt naar een hoger niveau tillen.